Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı Özellikleri

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı

Kurtuluş Savaşı’nın kazanılması ile birlikte yeni bir devlet olan Türkiye Cumhuriyeti kurulmuş oldu. Yeni devlet yenilikler ile gelişmeye başlayacaktı. Her alanda değişim, inkılap, reform yapılıyordu. Yeni devlet, yeni politikalar, yeni kavramlar, ulusal hareket gibi unsurlar edebiyatı derinden etkiledi. Edebiyatımız Cumhuriyete paralel olarak değişmeye, gelişmeye ve tarihte yer edinmeye başladı. Milli Edebiyat akımındaki yenileşme hareketleri, Türkçeleşme çabaları hız kazanır. Yeni devlette batıya özgü değişimler olunca bu dönemin edebiyatında da batı sık sık görünür ancak Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı millileşme, yenileşme açısından büyük ilerleme kaydetmiştir. Beş Hececiler ile hız kazanan sadeleşme çabaları Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı oluşumuna büyük katkı sağlamıştır. Bu doğrultuda yeni eserler yazılmıştır.

Sosyal, milli, toplumsal konular yazar ve şairlerimizin kaleminde yer bulmuştur. Cumhuriyet ve özgürlük anlayışı ile büyük bir gelişme görülen Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı derin tarihimizde en önemli yere sahip dönem olarak görülmektedir. Gerek yeni devlet gerek Osmanlı’nın yok olması gerek özgürlük anlayışı bu döneme damga vurmuştur.

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı genel özellikleri ile edebiyatımızda birçok değişime yol açmıştır. Dönemin özelliklerine gelirsek;

  • Dilde sadeleşme çabaları olağanüstü hız kazanmış, yazı dili ile konuşma dili arasında fark kalkmıştır.
  • Gerçekçi bir anlayış benimsenmiş, toplum sürekli düşünülmüştür.
  • Aruz ölçüsünden tümüyle ayrılmış, hece ölçüsü tam olarak kabul edilmiştir. Şiirlerde de günlük konuşma dili kullanılmıştır.
  • Serbest ölçü kullanılmaya başlanmıştır.
  • Roman, hikâye, şiir ve tiyatro alanında geniş çapta gelişmeler olmuştur. Roman ve hikâyeler gerçeği anlatmaya başlamıştır.
  • İstanbul aydınları anlayışı çökmüştür ve Anadolu’dan da aydın yetişmeye başlamıştır.
  • Toplumun çeşitli sorunları edebiyatta konu olarak işlenmeye başlanmıştır.
  • Farklı edebi topluluklar meydana çıkmaya başlamıştır.
  • Sanatçılar psikoloji biliminden yararlanarak eserlerine bireylerin iç dünyalarını katmaya başlamışlardır.
  • Dünya çağdaş edebiyatı takip edilmeye devam edilmiş, edebiyatımızın Batılılaşması hızla devam etmiştir.

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı özellikleri dışına çıkmayan, kurallara uyan, cumhuriyetin getirdiği yenilikleri en iyi şekilde kullanmaya özen gösteren önemli edebi topluluklar oluşmuştur. Bu topluluklar;

Yedi Meşaleciler:  Bu edebiyat içinde batıyı savunan ender topluluklardan biridir. Sanat için sanat anlayışını benimsemişlerdir. Yedi Meşale adlı kitap altında birleşen bu öykücü ve şairler; Kenan Hulisi Koray(Öykü), Cevdet Kudret Solok, Muammer Lütfi Bahşi, Sabri Esat Siyavuşgil, Yaşar Nabi Nayır, Osman Saba ve Vasfi Mahir Kocatürk.

Birinci Yeni (Garipçiler): Şiirde köklü değişiklere imza atan bir topluluktur. Serbest şiirimizin öncüleri burada yetişmiştir. Şairleri; Orhan Veli Kanık, Melih Cevdet Anday, Oktay Rıfat Horozcu

İkinci Yeni: Garip akımına tepki olarak ortaya çıkmışlardır. Soyut şiirler yazmışlardır. Anlamları kapalı ve gizlidir. Çok değişik bir anlayış gütmüşlerdir. Şairleri; Cemal Süreya, Edip Cansever, İlhan Berk, Turgut Uyar, Ece Ayhan, Sezai Karakoç

Maviciler: Garip akımına karşı olan bir diğer topluluktur. Şairleri; Atilla İlhan, Ferit Edgü, Orhan Duru, Demir Özlü

Toplumsal Gerçekçiler: Toplumu bilinçlendirme amaçlı yazmışlardır. Roman ve hikâye dalında eser vermişlerdir. Sosyalist bir görüşü savunmuşlardır. Nazım Hikmet, Kemal Tahir, Orhan Kemal, Aziz Nesin, Sabahattin Ali

Hisarcılar: Garipçilere tepkisi olan bir başka topluluktur.  Manevi değerlere önem vermişlerdir. Munis Faik Ozansoy, İlhan Geçer, Yavuz Bülent Bakiler, Bekir Sıtkı Erdoğan, Mehmet Çınarlı, Gültekin Samanoğlu, Mustafa Necati Karaer, Turgut Özakman.

Cumhuriyet Devri Türk Edebiyatında bu topluluklardan hariç birçok yazar ve şairimiz bulunmaktadır. Cumhuriyet Dönemi ile konu sıkıntısı yaşamadan, baskı altında olmadan, serbestçe eserlerini sunmuşlardır. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı sanatçıları bu yönden edebiyat tarihimizin en şanslı sanatçıları olarak görülebilir. Eski dönemlerin baskıcı ve kısıtlı ortamında yazı yazmayı geçin düşünmek bile zorken yeni devletle beraber özgür bir ortam oluşmuştur. Edebiyatımızın diğer önemli sanatçıları:

  • Abdülhak Şinasi Hisar
  • Mithat Cemal Kuntay
  • Kemalettin Kamu
  • Behçet Kemal Çağlar
  • Ömer Bedrettin Uşaklı
  • Ahmet Hamdi Tanpınar
  • Ahmet Muhip Dranas
  • Necip Fazıl Kısakürek
  • Arif Nihat Asya
  • Tarık Buğra
  • Behçet Necatigil
  • Cahit Sıtkı Tarancı
  • Ahmet Kutsi Tecer
  • Sabahattin Eyüboğlu
  • Cahit Külebi
  • Fazıl Hüsnü Dağlarca
  • Memduh Şevket Esendal
  • Sait Faik Abasıyanık
  • Halikarnas Balıkçısı
  • Haldun Taner
  • Necati Cumalı
  • Nurullah Ataç
  • Suut Kemal Yetkin
  • Cemil Meriç
  • Recep Bilginer
  • Orhan Asena

Hakkında Admin

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

x

Check Also

Garip Akımı (1. Yeni), Garip Akımının Özellikleri

1941 yılında Türk Edebiyatına damga vuran bir kitap yayımlanır. Kitabın altında üç kişinin imzası vardır: ...