Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatının Oluşumu

Batı etkisinde gelişen Türk edebiyatı incelenirken Türk toplumunun yaşadığı tarihi olayları da yakından takip etmek gereklidir. Çünkü Türk toplumunun yaşadıkları birebir edebiyata yansımıştır ve bunun da en güzel örneğini cumhuriyet edebiyatıdır. Cumhuriyet edebiyatını çok geniş bir şekilde ele almalıyız. Başlangıç olarak 1923 kabul edilir ancak günümüzde bu edebiyat hala devam etmektedir.

Cumhuriyet edebiyatının oluşum adımları her ne kadar daha önceden atılmış olsa da bu edebiyatın temelini Milli Mücadele ve sonrasında yeni kurulan devletle birlikte yapılan çağdaş inkılaplar oluşturur. Edebiyatın her alanında Kurtuluş Savaşı ve inkılaplar konu olarak sık sık işlenmiştir. Bununla birlikte bağımsızlık noktasında büyük bir kararlılık ortaya koyan Anadolu halkı da edebiyatın başlıca malzemesini oluşturur. Özellikle Atatürk’ün kurduğu ve büyük bir önem verdiği Türk Tarih Kurumu ile Türk Dil Kurumu yaptığı çalışmalarla edebiyatın yönünü belirlemiştir. Tahmin edilebildiği gibi yeni bir milli devletin kurulması ve sonrasında yapılan inkılaplarla hızlı bir gelişime edebiyat da ilgisiz kalmayacaktır. Devlet ve millet hayatında yaşanan hızlı gelişmelerin aynısı Türk edebiyatında da yaşanmıştır.

Cumhuriyet edebiyatının temelleri aslında milli edebiyatla birlikte atılmıştır. Milli edebiyat devrinde hakim olan milliyetçilik akımı, Türkçenin sadeleştirilmesi, edebiyatın konu olarak İstanbul dışına yani Anadolu’ya kaymaya başlamış olması cumhuriyet edebiyatının temellerinin atılmasıdır. 10 yıllık milli olma çabasının üstünde Batı ile olan bağımsızlık mücadelesi sonrasında yeni bir edebiyatın başlaması kaçınılmazdır. 1920’li yıllarda Anadolu halkının büyük bir mücadelesiyle yeni bir devlet ortaya çıkmıştır: Türkiye Cumhuriyeti. Anadolu halkının mücadelesi ve kararlılığı, yeni bir önderin ortaya çıkışı, yeni bir devlet, Batıya karşı kazanılan zafer kendisini edebiyata birebir yansıtmıştır. Yeni devletin kuruluşundan sonra özellikle Anadolu’ya, köylüye, Türk diline ve tarihine karşı duyulan büyük ilgi edebiyatın ana çizgisini oluşturmuştur. Özellikle devletin kurulduğu ilk 15-20 yıl içinde yeni kurulan ve gücünü halktan alan devletin heyecanıyla bu konulara ağırlık verilmiştir. İlk dönemlerde ağır basan taraf sanatın toplum için icra ediliyor oluşuydu. Ancak bir süre edebiyatın bu konulardan uzaklaştığı, bireysel konuların ağırlıklı olarak işlendiği görülür. Özellikle 1940’lı yıllardan sonra toplum için icra edilen edebiyatın yerine sanatsal ve estetik kaygının ön planda olduğu bir edebiyat ortaya çıkmaya başladı. Bu yeni edebiyat anlayışı “Sanat sanat içindir.” görüşünü savunuyordu.

Cumhuriyet döneminde edebiyatın her alanında büyük bir gelişme yaşanmıştır. Yeni devletin getirmiş olduğu çağdaş anlayış, laikliğin getirilmesi, kadının toplum içindeki yerinin artması, halkçılığın etkin bir şekilde uygulanmaya başlaması edebiyatı yüksek bir noktaya taşımaya başlamıştır. Şiir, roman, tiyatro gibi türlerde çok önemli gelişmeler görülmüştür. Özellikle şiirde “Beş hececiler” ile birlikte Türk şiiri en parlak dönemini yaşıyordu. Ülke çapında eğitime yapılan katkı sonrasında okur-yazar sayısının da artması bunu büyük bir ölçüde desteklemiştir.

Cumhuriyet Edebiyatı Sınav Soruları?

1. Özellikleri nelerdir?

2. Cumhuriyet edebiyatının oluşumunu etkileyen unsurlar nelerdir?

3. Başlangıç tarihi nedir?

4. Cumhuriyet edebiyatının oluşumunda Kurtuluş Savaşı’nın etkisi nedir?

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

x

Check Also

Cumhuriyet Döneminde Edebi Dergiler

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı incelediğinde çok sayıdaki edebi topluluğun ve dergilerin varlığı hemen göze çarpacaktır. ...