Dini-Tasavvufi Halk Şiiri

Dini yönü ağır basan ve özellikle de tasavvufi düşünce sahibi şairlerin oluşturduğu bir gelenektir Dini-Tasavvufi Halk Edebiyatı. Aynı zamanda tekke edebiyatı olarak da adlandırılır. Bu şiir geleneği İslamiyet sonrasında oluşmuştur. Dini-tasavvufi şiir geleneği İslamiyetin sevilmesi ve yaygınlaşmasında çok önemli bir rol oynamıştır.

Bu şiir geleneğinin temellerini Hoca Ahmet Yesevi oluşturmuştur. Anadolu’da bu geleneğin yaygınlaşmasında ise Yunus Emre, Hacı Bektaş Veli ve Pir Sultan Abdal gibi isimler önemli katkılar sağlamıştır. Anadolu’da özellikle huzursuzluğun hüküm sürdüğü 13-14. ve 15. yüzyılda halk tarafından benimsenmiştir. Dini-tasavvufi halk şiiri varlığını uzun süre tarikatlar çevresinde sürdürmüştür.

Dini-Tasavvufi Halk Şiirinin Özellikleri

1. Bu şiir geleneğinde öncelikli olan konu dini düşüncenin, tasavvufun yayılmasıdır. Bu nedenle sanat ikinci plandadır.

2. Halk hitap ettiğinden dili son derece sadedir. Ancak dini ve tasavvufi terimler kullanıldığından çok az da olsa halkın anlamayacağı bazı kelimeler yer almıştır.

3. Dini ve tasavvufi konular işlenmiştir.

4. Şiirler bestelenerek söylenmiştir. Bu şiirlerin söylenmesi sırasında tarikatlara göre farklı enstrümanların kullanıldığı görülür.

5. Ağırlıklı olarak hece ölçüsü kullanılmıştır. Az da olsa aruz ölçüsüyle yazılan şiirler de vardır.

6. İslamiyetin yayılmasında önemli bir rol oynamıştır.

7. Tarikatlar çevresinde gelişmiştir.

8. Şiirlerde ağırlıklı olarak işlenen aşk, ilahi aşktır.

9. Bu şiir geleneğinin şiir türleri ilahi, nefes, devriye, nutuk ve şathiyedir.

Dini-Tasavvufi Halk Şiiri Nazım Türleri

Dini-tasavvufi halk edebiyatında en çok kullanılan şiir türleri şunlardır: ilahi, nefes, devriye, nutuk ve şathiye.

İlahi

Allah’ı övmek, yalvarmak ve Allah’a olan aşkı dile getirmek için yazılan şiirlerdir.

Ayrıntılı Bilgi İçin Ayrıca Bkz > İlahi

Nefes

İlahilerin Bektaşi tarikatında söylenen şiir karşılığı ise nefestir.

Ayrıntılı Bilgi İçin Ayrıca Bkz > Nefes

Devriye

İnsanoğlunun varoluşunu devir kuramına göre işleyen şiirlerdir. Devir kuramına göre Allah’tan gelen insan tekrar Allah’a kavuşacaktır.

Şathiye

Tasavvuftan, dinden alay edermiş gibi görünen şiirlerdir. Aslında bu şiirler incelediğinde bunun böyle olmadığı görülür.

Nutuk

Tarikat pirlerinin tarikatlarına gelenlere tarikatlarının kurallarını, felsefesini anlattıkları şiirlerdir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

x

Check Also

Tezkire Nedir?

Zikredilen manasına gelen Tezkire, şairlerin biyografisini içeren bir eserdir. Tezkire bir diğer adıyla da Tezkiretü’ş ...