Eleştiri Nedir? Eleştirinin Özellikleri

Bir edebi eser ya da herhangi bir sanat eseri hakkında doğru sonuçlara ulaşmak adına; o eser ile ilgili ortaya konan iyi ya da kötü anlamdaki yorumlara, eserin değerini ortaya koymak adına yapılan muhakemeye eleştiri yani tenkit denir. Eleştiri denilince her ne kadar olumsuz görüşler ortaya koymak gibi algılansa da öyle değildir. Eleştirideki amaç eserin gerçek değerini ortaya koyabilmektir. Bu nedenle eleştiri yapacak kişinin nesnel davranması şarttır.

Eleştiri yani tenkit sadece edebi eserlerde yapılmaz. Sanatın hemen hemen her alanında eleştiriyi görebiliriz. Doğru yapılan eleştiriler sayesinde sanatın daha ileriye taşınacağı da bir gerçek olarak kabul görür. Bir sanat eserini eleştiren kişiye münekkit ya da eleştirmen denir. Eleştiri yapacak kişinin eleştirdiği konuyla ve türler ilgili bilgisinin ve tecrübesinin olması gerekir. Bu nedenle bir eser hakkında eleştiri yapmak son derece zor bir iştir.

Eleştirinin Özellikleri

1. Eleştirinin objektif olarak yapılması gerekir.

2. Eleştiri yapılan eserin iyi ve kötü yanları ortaya konarak eserin değeri belirlenmelidir. Yapılan bu eleştirilerle sanatçının bu konuda kendini geliştirmesi amaçlanmalıdır.

3. Eleştirmen eleştiri yapacağı türün özelliklerini çok iyi bir şekilde bilmelidir. Eleştiri yapmak bir türde eser vermekten çok daha zor bir iştir.

4. Eleştirinin dili yalın olmalıdır.

5. Eleştirmen belli eleştiri kurallarına bağlı kalmalıdır.

6. Eleştirmenin bir diğer görevi de eseri okuyucuya tanıtmaktır.

7. Eleştiride eserin sadece kötü yönleri ortaya konulmaz. Eleştiri sırasında eserin olumlu özellikleri de ön plana çıkarılmalıdır.

Türk Edebiyatında Eleştiri

Türk edebiyatında eleştiriye dair ilk izler divan şiirindeki hicivler ile halk şiirindeki taşlamalar olarak kabul edilir. Ancak eleştirinin bir tür olarak Türk edebiyatında yer edinmesi ise Tanzimat Döneminde olmuştur. Türk edebiyatındaki ilk eleştiri örneği olarak da Namık Kemal’in Ziya Paşa’nın kitabını eleştirdiği “Tahrib-i Harabat” adlı eseridir. İlk eleştiri yazısı olarak yine Namık Kemal’in “Lisan-ı Osmanînin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülahazâtı Şâmildir” adlı yazısı kabul edilir.

Ayrıca Bkz >

Türk Edebiyatında Eleştiri

 

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

x

Check Also

Mülakat Nedir? Mülakatın Özellikleri

Mülakat, herhangi bir konu üzerinde sanat, edebiyat, spor, siyaset, bilim gibi alanlarda ün yapmış kişilerle yapılan görüşme ve konuşmalardır.