İkinci Yeni Şiiri ve Özellikleri

İkinci Yeni Şiir Hareketi (1954-1980)

                Cumhuriyet dönemi edebiyat hareketidir. Daha çok şiir ile ilgilidir. Belli özellikleri vardır. Tarihler kesin olmamakla birlikte 1954-1980 arasıdır diyebiliriz. Hareketin ismi bir önceki hareketin ismi göz önünde bulundurularak verilmiştir. Bu edebiyat hareketi hakkında çokça makaleler yazılmış ve 1970’ten sonra kitap halinde incelemeler yapılmıştır. “II.Yeni Antolojisi” oluşturulmuştur. Bu antoloji II. Yeni’yi kitap düzeyinde derli toplu tanıtan ilk eserdir.

İkinci yeni şiirleri yaşanılan döneme bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Hem ikinci dünya savaşı psikolojisini yaşayan bir dünya ve Türkiye’nin o dönemlerinde umutsuzluğa itilmişliğin ve dışlanmışlığın neticesidir ikinci yeni şiiri. İkinci Yeni şiiri ortak bir hareket sonrasında doğmamıştır. 1950 yılların başlarında çeşitli mecmualarda yayımlanan şiirlerde bir değişiklik hissedilmeye başlanmıştır. Yayımlanan şiirler alışılmış şiirlere pek benzememektedir. Daha sonrasında bu şiirleri beğenen ve etkilenen şairlerde bu şiirler gibi yazmaya başlamışlardır. Bu yıllarda Muzaffer Erdost bu şiirler için “İkinci Yeni” ifadesini kullanmış ve isim kalıcı hale gelmiştir.

En önemli temsilcileri ise Edip Cansever, Cemal Süreya, Ece Ayhan, Sezai Karakoç, Ülkü Tamer, Turgut Uyar, İlhan Berk’tir.

İkinci Yeni Şiirinin Özellikleri

* İkinci yeni şairleri garip akımına karşı çıkmışlardır. Garip şiirine tepki olarak da doğmuş olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü İkinci Yenicilere göre Garip’çiler şiiri basitleştirmiş, şiiri yerlere düşürmüşlerdir.

* İkinci Yeni şiirinde duygular ve hayaller ön plandadır.

* Sürrealizm akımın etkileri görülür.

* Anlaşılmaz bir şiir dili vardır. Şiir dili kapalı ve sembollerle doludur.

* Ölçü ve kafiyeye karşı çıkmışlardır. Ahenk aliterasyon, asonans ve kelime tekrarlarıyla sağlanır.

* Şiirin öyküleştirilmesini eleştirmişlerdir.

* Şiirde bir anlam bulunmaz. Şiirde amaç hissetirmektir.

1. Gelenekten Kopma: Gelenek edebiyat geleneğidir. Edebiyat geleneğimiz de dönemlere dayanır. Bütün bu geleneksel dönemlerde vezin, redif ve kafiye vardır. İkinci yeni şairleri ise bunlardan kopmuşlardır.

2. Biçimciliğe Önem Verme: Klasik edebiyattaki gazel, kaside;  halk edebiyatındaki türkü, mani gibi nazım şekillerini kabul etmezler.

3. Değiştirime Gitme: Yerleşmiş kelime gruplarının yerini, anlamını değiştirirler. “Seninle sevişmek oluyorum durup durup” mısrasındaki “oluyorum” geleneksel kullanımda “istiyorum” olarak geçer.

4. Karıştırıma Başvurma: Kelimeler çoğu zaman karıştırılmıştır.

5. Özgür Çağrışım Yöntemini Kullanma: Çağrışım bir psikoloji terimidir. Ancak onların çağrışımı böyle değildir.

6. Soyutlamaya Yönelmek: Nesneleri ait oldukları doğal mekanlardan ayırmaya soyutlama denir.

7. Anlamdan Uzaklaşmak: Birçok şiirde anlamdan kopmuşlardır.

8. İmgeyi Öne Çıkarma: İkinci Yeni hareketinin en sevilen özelliğidir. Garipçiler imgeye karşıydılar. Bunlar ise imgesiz şiir olamayacağını söylemişlerdir.

9. Us/Akıl Dışına Çıkma: Bu akımın önemli özelliklerindendir.

10. Güç Anlaşılmak/Kapalı Olmak: Bu şiirin eleştirilen yönlerinden biridir. Bunun sonucu olarak İkinci Yeniciler okurdan uzaklaşmış, halka sırtını çevirmiş ve çevreden kaçmışlardır.

İkinci Yeni Şiiri ve Özellikleri
İkinci Yeni Şiiri ve Özellikleri

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir