Koşma

Halk edebiyatı nazım şekilleri arasında en çok sevilen ve en sıklıkla kullanılan nazım şekli koşmadır. İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatında yer alan koşuk türünün aşık tarzı halk şiirindeki devamı ve karşılığıdır.

Koşmanın özellikleri şunlardır:

  1. Koşmalar 3-6 dörtlük arasında değişir.
  2. Hece ölçüsüyle yazılan koşmalar genellikle hecenin 8’li ve 11’li kalıbıyla yazılır.
  3. Koşmalarda aşk, ayrılık, doğa, savaş, kahramanlık gibi konular işlenir.
  4. Koşmaların dili son derece sadedir.
  5. Son dörtlükte şairin mahlası yer alır.
  6. Koşmaların kafiye şeması aaab(abab), cccb, dddb, eeeb şeklindedir.

Konularına göre koşmalar dört başlıkta toplanır: güzelleme, koçaklama, taşlama, ağıt…

Güzelleme: Lirik temalı koşmalardır. Genellikle aşk, ayrılık, özlem, taşlama gibi duygulara hitap eden koşma türüdür. Halk edebiyatında güzellemelerin en güzel örneklerini Karacaoğlan vermiştir. Güzellemelerin Divan Edebiyatındaki karşılığı gazeldir.

Koçaklama: Savaş, kahramanlık ve yiğitlik konularını işleyen koşmalardır. Türk Halk Edebiyatında koçaklamaların en güzel örneklerini Köroğlu  ve Dadaloğlu vermiştir.

Taşlama: Bir durumu eleştiren, toplulukların ya da kişilerin aksaklıklarını eleştiren, iğneleyen koşma türüdür.

Ağıt: İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatında saguların halk edebiyatındaki karşılığı ve devamıdır. Bir kişinin ölümünü ve ölümünden duyulan üzüntüyü dile getiren şiirlerdir. Ağıtın Divan Edebiyatındaki karşılığı mersiyedir.

Hakkında Admin

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

x

Check Also

13. ve 14. Yüzyıllarda Coşku ve Heyecanı Dile Getiren Metinler

Anadolu’da 13 ve 14. yüzyıllar Beylikler Dönemi olarak adlandırılır. Bu dönemde Osmanlı Devleti hızlı bir ...