Mesnevi Nedir? Mesnevinin Özellikleri

İran edebiyatından Türk edebiyatına geçen Mesnevi, her beytin kendi arasında kafiyeli olduğu, bir olayın çevresinde oluşan uzun manzum bir türdür. Divan edebiyatında sıklıkla kullanılan mesnevi, Türk edebiyatında çok sevilen bir türdür. Türk edebiyatında mesnevinin bu kadar çok sevilmesinin nedenleri ise: her beytin kendi arasında kafiyeli olması, konu ve beyit sınırlamasının olmaması, aruzun kısa kalıplarıyla yazılmış olmasıdır.

Mesnevinin özellikleri

  1. İkili, ikişer anlamlarına gelir.
  2. İran edebiyatında ortaya çıkmıştır.
  3. Beyit sayısı bakımından herhangi bir sınırlama yoktur.
  4. Mesnevilerde konu sınırlaması yoktur.
  5. Mesnevilerde her beyit kendi arasında kafiyelidir. Mesnevi kafiye şeması; aa, bb, cc, dd,ee, ff… şeklindedir.
  6. Mesneviler aruzun kısa kalıplarıyla yazılır.
  7. Mesnevilerde öğüt verici hikayeler anlatılır.
  8. Diğer divan şiir türlerinin aksine beyitler arasında konu bütünlüğü vardır. (Mesneviler bir olay anlattıklarından beyitler arasında anlam bütünlüğü olmak zorundadır.)
  9. Mesneviler konulara göre sınıflandırılır: Destansı ve kahramanlık mesnevileri (İskendername), aşk konulu mesneviler(Hüsrev ü Şirin, Leyla ve Mecnun), din konulu mesneviler(Vesiletü’n – Necat, Hüsn ü Aşk) ahlaki konulu mesneviler(Kutadgu Bilig), eleştiri mesneviler(Harname)…
  10. Bir şairin yazdığı beş mesneviye Hamse denir. Beş mesnevi yazan şair hamse sahibi olarak adlandırılır. Şeyhi ve Fuzuli hamse sahibidir.
  11. Savaş konuları işleyen mesnevilere Gazavatname, bir şehrin güzelliklerini anlatan mesnevilere ise Şehrengiz denilmektedir.

Türk edebiyatında yazılan ilk mesnevi 11.yüzyılda Yusuf Has Hacip’in yazdığı Kutadgu Bilig adlı eserdir.  Türk edebiyatında en meşhur mesnevilerin başında 13.yüzyılda Mevlana tarafından yazılan Mesnevi adlı eserdir. Türk edebiyatından mesneviler uzun süre hikaye ve romanın yerini tutmuştur. Bu nedenle Türk edebiyatı 19. yüzyılda romanla tanıştığından pek yabancılık çekmemiştir.

Türk Edebiyatında Mesnevi Örnekleri

  • Ahmedi – İskendername
  • Süleyman Çelebi – Mevlid
  • Şeyhi – Harname, Hüsrev ü Şirin
  • Nabi – Hayrabat
  • Fuzuli – Leyla ile Mecnun
  • Şeyh Galip – Hüsn ü Aşk
  • Nabi – Hayrabad

Hakkında Admin

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

x

Check Also

13. ve 14. Yüzyıllarda Coşku ve Heyecanı Dile Getiren Metinler

Anadolu’da 13 ve 14. yüzyıllar Beylikler Dönemi olarak adlandırılır. Bu dönemde Osmanlı Devleti hızlı bir ...