Milli Edebiyat Dönemi

Edebiyatımızda Osmanlıcılık, Batıcılık ve İslamcılık gibi akımlar etkili olmuş, çok uzun süren dönemlerde etkisini korumuşlardır. Osmanlı Devleti’nin dağılmaya başladığı, yıkılmaya yüz tuttuğu dönemde ilan edilen II. Meşrutiyet dönemi devletin siyasi yapısına etki ettiği kadar Türk Edebiyatı’na da çok büyük etkisi olacaktır. Kabul edilen bu ferman ile ulusçuluk, milliyetçilik gibi kavramlar öne çıkmaya başlamış, bu bir akım olarak edebiyatımıza girmiştir. Ulusçuluk hareketi altında Ali Canip Yöntem, Ömer Seyfettin ve Ziya Gökalp gibi edebiyat sevdalıları ‘Genç Kalemler’ dergisinde toplanarak büyük bir akıma öncülük etmişlerdir. Tertemiz Türkçe ile yazma fikrini kısa sürede birçok yazarda benimsemiştir. Öykü ve roman alanına destek veren bu yeni yazarlar ilerde edebiyatımızın en ünlü kişileri arasında yer alacaklardır. Milli Edebiyat Dönemi temelde milli akımı savunurken bazı şairler eski akımlara dair eserler sunmuşlardır. Bunları en önemlisi Mehmet Akif Ersoy’a ait olan aruz ölçüsü ile yazılmış İstiklal Marşı’dır. Milli Edebiyat akımı Türk Edebiyatı’na sayısız eser kazandırmıştır.

Milli Edebiyat şiiri bu dönemde en yüksek seviyelere gelmiştir. Olağanüstü şiirler, kullanılan üslup, kurallar ve bu döneme uygun yazılışı şiiri bu dönemde öne çıkarmıştır. Hece ölçüsünün yanı sıra aruz ölçüsü de bu dönem şiirinde yer almıştır.

Milli edebiyat özellikleri geçmiş edebi akımlara göre oldukça değişik ve fazladır. Bu da bu dönemin ne kadar önemli olduğunun kanıtlarından biridir.

Milli Edebiyat dönemimizin özelliklerine gelecek olursak;

  • Batı körü körüne taklit edilmekten kaçınılmıştır.
  • Dilde sadeleşme hareketleri başarı ile yapılmıştır.
  • Milli ögeler ve öz kültürümüz sanatçılara ilham kaynağı olmuştur.
  • Aile hayatı, yoksulluk, ahlak gibi toplumsal konular daha önem görmüştür.
  • Gözlem bu dönemde en iyi şekilde kullanılmıştır.
  • Eski dönemlerdeki sadece aydınlara hitap etme düşüncesi yıkılmış, herkese hitap etme benimsenmiştir.
  • Milli konulara yöneltilerek milli edebiyat ortaya çıkmıştır.
  • Dilde karşılık bulmayan Arapça ve Farsça sözcükler kullanılmamıştır.
  • Toplum için sanat anlayışı izlenmiştir.
  • Mizah önem kazanarak mizahi ve hiciv türünde eserler ortaya konulmuştur.

Milli Edebiyat dönemi genel özellikleri yukarıda belirtilmiştir. 12-13 sene boyunca devam eden bu dönem özelikle dilin sadeleşmesi konusunda altın çağ yaşatmıştır. Ulus anlayışı ve milliyetçilik ruhu bu dönemde kabarmıştır.

Milli Edebiyat dönemi sanatçıları gerek eserleri gerekse de bu yeni akımda yer aldıkları için kısa sürede tanınmış, edebiyat tarihinde yer almışlardır. Bu dönemin sanatçıları hakkında bilgi vermek istersek:

Ömer Seyfettin: Bu hareketin öncülerindendir. Hikâyeleri ile tanınmıştır. Dilimizin sadeleşmesine büyük katkıda bulunan yazarımız olay ağırlıklı (Maupassant Tarzı ) konulara ağırlık vermiştir. Hikâyeleri: İlk Düşen Ak / Yüksek Ökçeler / Bomba / Gizli Mabet / Asilzadeler /Bahar ve Kelebekler / Beyaz Lale. Geri kalan hikâyeler bu kitaplarda yer almaktadır.

Ziya Gökalp: Türkçülük düşüncesini sistemleştiren sosyologdur.  Eserleri: ŞİİR; Kızıl Elma / Altın Işık / Yeni Hayat   NESİR; Türkçülüğün Esasları, Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak / Türk Medeniyeti Tarihi / Malta Mektupları

Mehmet Emin Yurdakul:  Türk Sazı / Ey Türk Uyan / Cedde Giderken / Tan Sesleri / Dicle Önünde / Turana Doğru / Ordunun Destanı / Zafer Yolunda

Refik Halit Karay: En ünlü öykü ve roman yazarıdır. ÖYKÜ; Memleket Hikayeleri / Gurbet Hikayeleri  ROMAN; Sürgün / Nilgün / Çete / Kadınlar Tekkesi / Bugünün Saraylısı / İstanbul’un İç Yüzü / Anahtar..

Halide Edip Adıvar:  Seviye Talip / Raik’in Annesi / Handan / Vurun Kahpeye / Ateşten Gömlek / Sinekli Bakkal / Tatarcık / Sonsuz Panayır / Yeni Turan / Zeyno’nun Oğlu / Türk’ün Ateşle İmtihanı / Mor Salkımlı Ev / Harap Mabetler / Dağa Çıkan Kurt / Kubbede Kalan Hoş Sada

Reşat Nuri Güntekin: ROMAN; Çalıkuşu / Damga / Yeşil Gece / Yaprak Dökümü / Bir Kadın Düşmanı / Miskinler Tekkesi / Kan Davası ÖYKÜ; Tanrı Misafiri / Leyla ile Mecnun / Olağan İşler

Mehmet Fuat Köprülü:  Türk Edebiyat Tarihi / Türk Edebiyatında ilk Mutasavvuflar / Divan Edebiyatı Antolojisi / Türk Saz Şairleri Antolojisi

Yakup Kadri Karaosmanoğlu: Hep O Şarkı / Bir Sürgün / Hüküm Gecesi / Kiralık Konak / Sodom ve Gomore / Yaban / Ankara / Panorama / Zoraki Diplomat / Vatan Yolunda / Erenlerin Bağından / Okun Ucundan / Bir Serencam / Rahmet / Nirvana / Veda / Sağanak

Yahya Kemal Beyatlı: Bütün eserleri ölümünden sonra kitaplaştırılmıştır. ŞİİR; Kendi Gök Kubbemiz / Eski Şiirin Rüzgârıyla, Rübailer NESİR; Aziz İstanbul / Eğil Dağlar / Siyasi ve Edebi Portreler / Edebiyata Dair

Milli Edebiyat sanatçılarına ek olarak ayrı bir grup daha vardır. Aynı kuralları benimsemiş bu kişiler kendilerini ‘Beş Hececiler’ olarak tanıtmışlardır. Bu şairlerimiz;

Halit Fahri Ozansoy / Enis Behiç Koryürek / Yusuf Ziya Ortaç / Orhan Seyfi Orhon / Faruk Nafiz Çamlıbel

Hakkında Admin

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

x

Check Also

İntibah Kitap Özeti ve Tahlili

Ali Bey zengin bir aileye mensup yirmi bir, yirmi  iki yaşlarında  bir delikanlıdır. Anne ve ...