Röportaj ve Özellikleri

Röportaj, bir kişinin herhangi bir olay, durum, yer ya da kişi hakkında yaptığı gözlemlerini, konunun değişik yönlerini, araştırmalarını, ve incelemelerini rapora benzeyen bir metin ve fotoğraflarla okuyucuya aktarmasıdır. Röportajlar bir gazete haberi olarak kabul edilebilir fakat bir gazete yazısına göre daha kapsamlıdır. Haber yazılarından ayrılan bir diğer yönü ise yazarın kendi izlenimlerini de röportaja aktarmasıdır. Röportaj kelimesi Türkçeye Fransızcadan geçmiştir. Kelime manası; toplamak, günün raporu şeklindedir. Bu türün gelişimi dergi ve gazetelere bağlı olarak gerçekleşmiştir.

Röportaj günümüzde tanınmış kişilerle yapılan soru-cevaplara dayanan mülakatlarla sık sık karıştırılır hale gelmiştir. Röportaj içerisinde ele alınan konunun daha iyi anlaşılması için kişilerle yapılan görüşmeler de yer almaktadır. Ancak bütününde bir konunun derinlemesine incelenmesi ve okuyucuya aktarılması mantığı yer almaktadır. Bu nedenle iki türün birbirine karıştırılmaması önemlidir.

Röportajlar konularına göre genellikle şu şekilde sınıflandırılır:

Bir yeri anlatan: Bir yerin tanıtılmasıdır. Burada fotoğraflar bolca kullanılır.

İnsanı konu alan: Özellikle tanınmış sanatçılarla yapılan konuşmalar yer alır.

Bir eşyayı konu alan: Herhangi bir nesneyi konu merkezine alır, o nesne hakkında ayrıntılı bilgiler verir.

Röportajın Özellikleri

1.  Amaç derinlemesine ele alınan konunun net bir şekilde okuyucuya aktarılması, kamuoyunun bu konu aydınlatılmasıdır.

2. Ele alınan konu okuyucunun ilgisini çekecek şekilde aktarılmalıdır.

3. Bu metinlerde yazarların kendi izlenimleri ve düşünceleri de yer alır. Bu da gazete haberlerinden ayrılan bir yönüdür.

4. Konu okuyucuya aktarılırken fotoğraflardan da yararlanılır.

5. Bir belgesel havası yer alır.

6. Birçok anlatım türünden yararlanılır. Bunların başlıcaları ise açıklayıcı anlatım, öğretici anlatım, öyküleyici anlatım, betimleyici anlatımdır.

7. Konunun daha iyi anlaşılabilmesi, daha inandırıcı olması ve anlatımın canlı kılma açısından olayların merkezindeki kişilerle olan konuşmalara da yer verilir.

8. Metnin anlatımı sade bir dille yapılır.

Röportaj Çeşitleri

Röportajlar iki çeşit olarak sınıflandırılır.

  1. Amerikan Röportajı: Ele alınan konunun en çarpıcı, en dikkat çekici kısmı sürpriz bir şekilde yazının başında verilir. Metin sırasında okuyucunun heyecanını dorukta tutmaya çalışan röportaj türüdür.
  2. Alman Röportajı: Anlatılan durumun merkezinde yazarın kendisi de yer alır. Anlatım ben diliyle yapılır.

Röportajın dünya edebiyatında gelişimi gazete ve dergiler sayesinde olmuştur. Dünyada röportaj konusunda tanınmış isimler olarak karşımıza Jean Paul Sartre, Jack London, Ernest Hemingway  gibi isimler çıkar.

Türk Edebiyatında Röportaj

Türk edebiyatında röportaj denildiğinde akla gelen ilk isim Yaşar Kemal’dir. Uzun bir süre röportaj yapan yazar ülke çapında ismini ilk kez bu türde duyurmuştur. Başarılı bir röportaj yazarlığı sonrasında romancılığa başlamıştır. Yaşar Kemal dışında bu türde tanınan diğer isimler ise şunlardır:

Falih Rıfkı Atay

Ruşen Eşref Ünaydın

 

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

x

Check Also

Mülakat Nedir? Mülakatın Özellikleri

Mülakat, herhangi bir konu üzerinde sanat, edebiyat, spor, siyaset, bilim gibi alanlarda ün yapmış kişilerle yapılan görüşme ve konuşmalardır.