Sanat Metinlerinin Ayırıcı Özellikleri

Dünyada çeşitli alanlarda olan gelişmelere bağlı olarak edebiyatta her geçen yıl kendisini geliştirmiştir. Edebiyatın gelişmesiyle öncelikle farklı türlerde metinler ortaya çıkmaya başlamış, farklı türlerde yazılan eserlerin de kalitesi her geçen yıl artmaya başlamıştır. Ortaya çıkan bu metinlerin kendilerine has özelliklerinin de olması son derece doğaldır. Metin türlerini diğer türlerden ayıran bu özellikler bazen diğer türlere yaklaşsa da genel olarak kendine has bir özellik olarak ortaya çıkar. Genel olarak metinler sanatsal (edebi) metinler ve öğretici metinler olmak üzere iki ayrılırlar. Sanatsal metinlerin öğretici metinlerinden ayrılan belirleyici özellikler vardır. Öncelikle sanat metinleri kendi arasında ikiye ayrılır.

  1. Coşku ve Heyecanı Dile Getiren Edebi Metinler
  2. Olay Çevresinde Gelişen Edebi Metinler
  3. Anlatmaya Bağlı Metinler
  4. Göstermeye Bağlı Metinler

A.Anlatmaya Bağlı Metinler:

-Olay merkezli metinlerdir. Mutlaka olay örgüsü vardır.

-Gerçekleşen olayları anlatarak okuyucunun gözünde canlandırmak istenir.

                 B.Göstermeye Bağlı Metinler:

                -Gerçekleşen olaylar izleyici önünde canlandırılmak istenir.

                -Tiyatrolarda oynanmak için yazılır

Metinlerin sınıflandırılması tablosu:

sanat-metinleri-edebi-metinler

Sanatsal Metinlerin özellikleri şu şekilde sıralanabilir:

  1. Şiir, roman, öykü, masal, tiyatro gibi türlerden oluşur.
  2. Anlatılan olaylar gerçekleşmemiştir, yazar tarafından kurgulanarak oluşturulur.
  3. Dil mecazidir. Kelimeler gerçek yaşamda anlamlandırıldığı şekliyle kullanılmaz mecaz anlamlar yüklenerek edebi bir dille yazılır eserler.
  4. Sanatsal metinlerde mecazlı bir dil kullanılmasından dolayı okuyucular eserleri farklı hisseder ve yorumlar.
  5. Anlatımda öznel bir tavır gösterilir.
  6. Anlatılan olaylar kurgusal olduğu için hem gerçek değildir hem de kanıtlanma zorunluluğu taşımaz.
  7. Sanatsal bir dil kullanıldığından üslup kaygısı taşınır.
  8. Edebi metinlerde yazar gerçekliği öncelikle kendi kafasında oluşturur ve sonrasında bunu okuyucuya aktarmak ister.
  9. Anlatılan olaylar gerçek değil de kurgusallığa dayanmasına rağmen yaşanması muhtemel olaylardır.
  10. Edebi metinlerin kurgusal olmasından dolayı bir benzeri daha yoktur, yazıldığı şekliyle tektir.
  11. Edebi metinlerin gerçeklikten ziyade kurgusallığa dayanmasına rağmen hem yazarından hem de yazıldığı dönemden izler taşır. Bu nedenle bu tür eserler incelenirken dönem şartları da göz önünde bulundurulur.
  12. Edebi metinlerde dil daha çok heyecana bağlı ve şiirsel işlevde kullanılmıştır.

Hakkında Admin

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

x

Check Also

Anlatım Bozukluğu Sunum

Anlatım bozukluğu konusunu slayt olarak bilgisayarınıza indirebilir ve akıllı tahtada anlatım bozukluğu sunumunu derslerinizde kullanabilirsiniz. ...