11. Sınıf Edebiyat 1. Dönem 1. Yazılı Soruları (Yeni Müfredat & Senaryo 3)
Merhaba sevgili öğrenciler ve değerli meslektaşlarım. edebiyatciyim.com olarak Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli‘ne ve güncel MEB kazanımlarına tam uyumlu hazırladığımız 11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ile karşınızdayız.
Açık uçlu ve bağlam temelli sorulardan oluşan bu çalışmamız, MEB’in yayımladığı Senaryo 3 dikkate alınarak hazırlanmıştır. Sınav içeriğinde metinlerde anlam oluşturma, metinleri çözümleme, okuma sürecini değerlendirme ve e-posta yazma becerileri ölçülmektedir. 11. sınıf edebiyat 1. dönem 1. yazılıya hazırlık sürecinizde en büyük yardımcınız olacak bu provayı aşağıdan inceleyebilir, pdf olarak indirerek hemen çözmeye başlayabilirsiniz.
Başarılar dilerim! – Deniz Hoca
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI 11. SINIF 1. DÖNEM 1. YAZILI PROVASI
1) Aşağıdaki Karagöz oyunu parçasını okuyunuz ve soruları metne göre cevaplayınız.
HACİVAT: Efendim, geçenlerde bir dost meclisinde senin kulaklarını çınlattık. Herkes senin ne kadar ağzı sıkı bir adam olduğundan bahsetti.
KARAGÖZ: Vay efendim vay! Demek ben yokken arkamdan dişlerimi mi sıktınız? Benim ağzım niye sıkı olsun Hacı Cavcav, çenem mi kilitlendi? Hem ağzım sıkı olsa geçen gün senin verdiğin o bayat lokmaları nasıl çiğnerdim?
HACİVAT: Aman Karagöz’üm, yine sözümü tersinden anladın! Yani “sır saklamayı bilir, kendisine emanet edilen lafı kimseye taşımaz” demek istedim.
KARAGÖZ: Ha şöyle, sadede gel! Lafı eğip bükmeden dosdoğru söylesene birader!
a) Metinde altı çizili olan “ağzı sıkı” ve “sadede gel(mek)” deyimlerinin metne kattığı anlamları bağlamdan hareketle açıklayınız.
b) Metinde Karagöz ile Hacivat arasında yaşanan iletişim çatışmasının temel nedeni nedir? Bu durumun metnin ana düşüncesine katkısını kısaca yazınız.
2) Aşağıdaki mektup parçasını okuyunuz ve soruları metne göre cevaplayınız.
Aziz Dostum,
İki ayı geçti, senden tek satır haber alamadım. Postacının sokağımızdan her geçişinde pencerede beliren gölgem, artık mahallenin olağan bir manzarası hâline geldi. Biliyorum, yeni başladığın işin omuzlarına yüklediği sorumluluk ağır; zamanın dar. Ancak insan, en yoğun fırtınaların ortasında bile sığınacağı eski bir limanı hatırlamak, oradan bir ses duymak istemez mi? Sana kırgın değilim, yalnızca bu derin sessizliğin aramıza görünmez duvarlar örmesinden endişe ediyorum. İki kelimelik bir “İyiyim.” cümlesi bile gönlümü ferahlatmaya yetecek.
a) Yazarın bu mektubu kaleme alma amacı ve metne hâkim olan temel duygular nelerdir?
b) Metindeki “bu derin sessizliğin aramıza görünmez duvarlar örmesinden endişe ediyorum” ifadesiyle yazarın anlatmak istediği örtük iletiyi (çıkarımı) açıklayınız.
3) Aşağıda bir Karagöz oyunundan alınan dört farklı kesit, oyunun geleneksel akış sırası bozularak karışık hâlde verilmiştir. Karagöz oyununun yapısal kurgusunu dikkate alarak; numaralanmış bu parçaları geleneksel akış sırasına göre diziniz, her bir parçanın oyunun hangi bölümüne ait olduğunu saptayınız ve bu bölümleri ayırt etmenizi sağlayan metin içi kanıtları tek bir bütün hâlinde çözümleyerek açıklayınız.
I.
KARAGÖZ: Çekil şuradan Hacı Cavcav, elimin tersiyle bir vurursam görürsün! Yıktın perdeyi eyledin viran, varayım sahibine haber vereyim heman!
HACİVAT: Her ne kadar sürçülisan ettikse affola! İnşallah yarın akşam “…” oyununda yaka paça olalım!II.
HACİVAT: (Perdeye gelir.) Hay Hak! “Perde kurdum şem’a yaktım, gösterir gölge hayal / Arif olan ibret alır, sanmayın beyhude hal!”
KARAGÖZ: (Pencereden uzanır.) Yine ne kafa ütülüyorsun sabah sabah Hacı Cavcav!III.
HACİVAT: Efendim, ben bu akşam rüyamda kendimi derya ortasında bir keştî (gemi) içinde gördüm
KARAGÖZ: Vay köftehor, demek Derya Hanım’ın bahçesinde keşkek mi yedin? Eee, bana niye ayırmadın?IV.
TUZSUZ DELİ BEKİR: (Elinde şarap küpü ve kamasıyla naralar atarak perdeye gelir.) Bana derler Tuzsuz Deli Bekir! Bu mahallede benden habersiz dükkân açan bu iki kurnaz kimdir bre, yıkın çabuk burayı!
KARAGÖZ: Aman ağam, ocağına düştüm! Dükkânı bu Hacı Cavcav açtı, benim hiç haberim yok!
4) Aşağıda verilen iki metni okuyunuz ve ardından tabloda belirtilen ölçütlere göre karşılaştırarak çözümleyiniz.
I. METİN
Canım Arkadaşım Sinan,
Geçen hafta mahallemizdeki eski çınar ağacının kuruyan dallarının fırtınada kırıldığını görünce içim nasıl cız etti anlatamam. Çocukluğumuzun o güzelim gölgesi gözlerimin önünde eriyor sanki. Ağacın bakımının yapılması için elimden geleni yapacağım, bu duruma seyirci kalamam. En kısa zamanda yanına gelip uzun uzun dertleşmek dileğiyle, gözlerinden öperim.II. METİN
ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞINA (Park ve Bahçeler Müdürlüğü)
İlçemiz Bahçelievler Mahallesi, 45. Sokak No: 12 önünde bulunan anıt çınar ağacının kuruyan dalları, olumsuz hava koşullarında kırılarak çevre sakinleri için tehlike oluşturmaktadır. Söz konusu ağacın budama ve bakım çalışmalarının yapılması hususunda gereğini bilgilerinize arz ederim.
| Karşılaştırma Ölçütü | I. Metin | II. Metin |
|---|---|---|
| Yazılış Amacı | ||
| Hedef Kitle | ||
| Dil ve Anlatım | ||
| Hitap ve Bitiş İfadeleri |
5) Aşağıdaki Karagöz oyunu parçasını okuyunuz ve soruyu cevaplayınız.
HACİVAT: Efendim, asrımız nezaket ve zarafet asrıdır. İnsan, muhatabına hitap ederken kelimelerini inci gibi dizmeli, lisan-ı münasip ile meramını anlatmalıdır.
KARAGÖZ: Vay Hacı Cavcav vay! Ben şimdi seninle konuşmak için kuyumcudan inci mi alacağım? Karnım aç diyorum, sen bana “lisan” diyorsun, “meram” diyorsun! Süslü laf karın doyurmaz birader, sen bana kuru ekmekle soğandan haber ver!
HACİVAT: Aman Karagöz’üm, nezaketsiz söz kalbi kırar; tatlı dil ise yılanı deliğinden çıkarır.
KARAGÖZ: Yılanı deliğinden çıkarıp da başıma bela mı edeceğim köftehor! Benim içim neyse dışım da odur; lafı dolandırmam, kimseden de çekinmem!
Bu parçada Hacivat’ın nezaketi ön plana çıkaran üslubu ile Karagöz’ün doğrudan ve içten konuşma biçimi arasında bir karşıtlık görülmektedir. Bu iki yaklaşımın iletişimi kolaylaştıran ve zorlaştıran yönlerini değerlendiriniz. Günümüz insan ilişkilerinde etkili bir iletişimin nasıl kurulabileceğini metinden bir ayrıntı ve günlük yaşamdan bir örnekle açıklayınız.
📚 DERS NOTU: E-Posta Yazma ve Düzenleme Becerileri
E-posta yazma sorularında yalnızca türün özelliklerini bilmek yeterli değildir. Verilen duruma uygun bir ileti oluşturmak; hitap, konu, içerik, üslup, yazım ve noktalama kurallarını doğru uygulamak gerekir.
- Eksik Bölümleri Tamamlama: Yazılan ifadeler, e-postanın amacına ve alıcısına uygun olmalıdır.
- Günlük Dili Resmî Üsluba Dönüştürme: Mesajın anlamı korunmalı; hitap, sözcük seçimi ve anlatım daha saygılı ve ölçülü hale getirilmelidir.
- Yanlış Anlaşılmayı Düzeltme: İleti açık, anlaşılır ve yanlış yorumlanmaya yer bırakmayacak biçimde düzenlenmelidir.
- Hatalı E-postayı Düzenleme: Sadece yazım yanlışları değil, amacına ve alıcısına uymayan ifadeler de düzeltilmelidir.
- Duruma Uygun E-posta Yazma: Konu açıkça belirtilmeli; giriş, gelişme ve sonuç bütünlüğü sağlanmalı; uygun hitap ve kapanış kullanılmalıdır.
🎥 Sınav Provası Çözüm Videosu
Soruları çözdükten sonra cevaplarınızı kontrol etmek, tüm detaylı anlatımları ve sınav taktiklerini dinlemek için Deniz Hoca’nın çözüm videosunu mutlaka izleyin!
📌 Deniz Hoca’yı Takip Edin!
Taktiklerle dolu konu anlatımları, bağlam temelli yeni nesil soru çözümleri, hafıza teknikleri ve edebiyat PDF içeriklerini kaçırmamak için Deniz Hoca YouTube kanalına abone olmayı unutmayın!