Masal, Masal nedir, Masal ne demek, Masal konuları, Masalların özellikleri, Masal özellikleri, Masalın bölümleri

Masal Nedir? Masalların Özellikleri

Genellikle halk tarafından oluşturulan, sözlü olarak kuşaktan kuşağa anlatılan ve olağanüstü olaylarla süslenmiş, gerçek dışı olayların anlatıldığı anlatı türüne masal denir.

Masallarda anlatılan olaylarla birlikte dinleyici düşsel bir yolculuğa çıkarılmaktadır. Her ne kadar olağanüstü olaylar anlatılsa da gerçek olayları ele alan örnekleri de bulunmaktadır. Diğer türlerden ayrılan en önemli özelliklerden biri anlatılanların gerçek olduğu yönünde bir inandırma kaygısının olmamasıdır. Bu türde olayın geçtiği yer ve zaman kesinlikle belli değildir.

Masalların kaynağı konusunda kesin bir bilgi yoktur. Daha çok halk arasında gerçekleşen olaylardan ya da mitolojik ögelerden oluştuğu görüşleri mevcuttur.

Masalların Özellikleri

  • Anlatılan olayların gerçek olduğu yönünde inandırma kaygısı yoktur.
  • Büyülü ve düşsel bir dünya oluşturulur, okuyucu ya da dinleyici bu dünyanın içine çekilir.
  • Yer kavramı belirsiz bir şekilde okuyucuya aktarılır. Olayların gerçekleştiği yerler “Kaf dağının ardındaki ülke, padişahlar ülkesi” gibi belirsiz yerlerden oluşmaktadır.
  • Zaman kavramı da mekan gibi belirsizdir. Olayların geçmiş zamanda gerçekleşmiştir ve zamanla ilgili olarak “Evvel zaman içinde, kabul saman içinde” şeklinde tanımlamalar yapılır.
  • Olayların anlatımında duyulan geçmiş zaman kipi olan “-miş” ya da geniş zaman kipi “-r” kullanılır.
  • Masallar tekerleme adı verilen bir bölümle başlar. Tekerlemeler ile hem gerçeklik algısı yok edilir hem de dinleyicinin dikkati çekilir.
  • Olayların sonunda yer alan tekerlemelerde ise iyi dilekler yansıtılır. Bu tekerlemeler kalıplaşmış sözlerden oluşmaktadır.
  • Anlatılardaki kahramanlar genellikle insanlardan oluşsa da cin, peri, dev, cadı gibi olağanüstü özellikler barındıran insan dışı kişilerde yer almaktadır.
  • Her insanı ilgilendiren iyilik-kötülük, doğruluk-haksızlık, güzellik-çirkinlik ve yardımseverlik gibi evrensel konular işlenir. Dolayısıyla milli ve dini motifler kesinlikle bulunmaz.
  • Bu türün eğitici bir yönü vardır. Amaç insanlara ve özellikle de çocuklara ders vermek, öğüt vermektir.
  • Olay anlatan metinlerde olduğu gibi öyküleyici anlatım ve betimleyici anlatım kullanılır.
  • Genellikle mutlu bir sonla biter ve iyiler her zaman kazanır. Bununla birlikte çocuklara iyilerin her zaman mutluluğa kavuşacağı anlatılmak istenir.
  • Düz yazı şeklinde oluşturulur.
  • Olaylar beş farklı bölümde dinleyiciye aktarılır.

Masalların Bölümleri

Masallar beş bölümden oluşmaktadır. Bu bölümler şu şekildedir:

1) Döşeme: Olayların anlatımı öncesinde tekerlemelerin okunduğu döşeme bölümü yer almaktadır. “Bir varmış, bir yokmuş…” gibi kalıp haline gelmiş tekerlemelerle dinleyicinin dikkati çekilir.

2) Serim: Anlatılacak olan olay ve kişiler hakkında bilgi verildiği bölümdür.

3) Düğüm: Olayların gerçekleştiği bölümdür. Bu bölümde olaylar düğümlendiğinden dinleyicilerin merak ve heyecan duyguları doruğa ulaşır.

4) Çözüm: Düğümlenen olayın çözüldüğü ve bir sonuca vardığı bölümdür. Olaylar bir sona kavuşur ve dinleyicilerin de merak duygusu giderilmiş olur.

5) Dilek: Anlatılan olayların sonunda iyi dileklerin belirtildiği bölümdür. İyi dileklerin dile getirildiği tekerlemeler genellikle kalıplaşmış sözlerden oluşmaktadır.

Türk Edebiyatında Masal

Masal kelimesinin Türkçeye Arapça “Mesel” sözcüğünden geçtiği biliniyor. Türk edebiyatında masalı bir tür olarak kabul eden Ziya Gökalp olmuştur. Türkçülüğün Esasları adlı eserinde bir edebiyat türü olarak değerlendirmiştir. Keloğlan masalları Türk edebiyatında büyük bir yer kaplamaktadır. Keloğlan’ın kurnazlığı ve üstün zekası ön plana çıkarılan özelliklerdendir.

9.Sınıf Konuları I SlaytMasal Ders Videosu

Bir yorum

  1. Güzel olmuş teşekkürler sunum yapmama yardımcı olucaktır

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.