Meddah, Meddah Nedir? Meddah Özellikleri, Meddah Oyunu

Tek bir kişinin topluluk karşısında taklitlere ve güldürüye dayanarak anlattığı hikayelere meddah oyunu denir. Bu oyunu tek başına anlatan ve canlandıran kişiye de meddah denir. 

Arapça “Medh” kelimesinin türetilmesinden elde edilen meddah sözcüğü öven, çok metheden (çok öven) anlamlarını taşır. Daha sonra bu oyunu oynayan kişilerin yaptıkları işe de “meddahlık” adı verilmeye başlanmıştır.  Meddah halkın kendisini görebileceği yüksek bir yere sandalyesini yerleştirir ve anlattığı oyundaki kişileri tek başına canlandırır. Bu bakımdan oyuncunun tüm kişileri kendi üzerinde toplayan bir oyuncu olarak yorumlamak doğru olacaktır. Sahneye çıkan oyuncu canlandırdığı kişileri genellikle ses ve konuşma yönüyle taklit eder. Bu da bu tiyatro geleneğinin yetenek isteyen bir yönüdür.

Meddah oyunu Geleneksel Türk Tiyatrosu içerisinde önemli bir yer tutar. Tiyatronun dünya genelindeki gelişimine bakacak olursak oyunların ilk çıkış noktası güldürüye ve taklide dayandığı görülür. Özellikle doğu kültüründe hikaye anlatma geleneği çok eski dönemlere dayanır. Özellikle Türk kültürü derinlemesine incelendiğinde İslamiyet öncesinde de Türk toplumunda hikaye anlatma geleneğinin çok yaygın olduğu görülür. Tüm bunları düşündüğümüzde Türk halkı içinde meddah geleneğinin önemi daha rahatlıkla kavranabilir. Meddah oyunu halkın toplandığı alanlarda ve kalabalık kahvehanelerde oynanırdı. Türk halkı tarafından çok sevilen bu oyun kendine her kesimden izleyici bulurdu.

Meddah oyununda dekor yok denecek kadar azdır. Herkesin görebildiği sahnede yalnızca meddahın oturması için bir sandalye bulunur. Sahnedeki oyuncunun elinde bir değnek ve mendil bulunur. Mendili oyun içerisinde kadın rolüne bürünmek, ses taklitleri yapmak için kullanan meddah; değneği ise tüfek, at, saz ve seyircinin dikkatini çekmek, gürültü olduğunda seyirciyi susturmak gibi amaçlarla kullanır. Hikayeleri anlatan kişi, anlatacağı hikayeye başlamadan önce “Haak dostum Haak!” şeklinde seslenir ve hikaye başlar. Hikaye sonunda ise izleyiciden özür dileyerek oyunu bitirir.

Meddah Oyununun Özellikleri

1. Övmek anlamına gelir.

2. Tek kişilik oynanan bir hikaye anlatma oyunudur.

3. Geleneksel Türk tiyatrosu içinde önemli bir yeri vardır.

4. Bu oyunda dekor yoktur. Sadece bir mendil ve değnek ile oyun icra edilir.

5. Doğaçlama olarak oynanır.

6. Sahnede olan oyuncu tek başında birçok karakteri ses taklitleriyle canlandırır.

7. Bu oyunda günlük olaylar, destanlar, masallar anlatılır.

Günümüzde değişen kültür hayatı ve televizyonların evlere girmesiyle birlikte hikaye anlatma geleneği de yok denilecek kadar azalmıştır. Bundan nasibini alan meddah oyunu günümüzde artık Ramazanlarda özel olarak oynanmaktadır. Ancak günümüzde bu tiyatro geleneğine benzeyen stand up geleneği kendine geniş bir hayran kitlesi bulmuştur.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.