İşaret Zamiri Nedir? İşaret Zamiri Örnekleri

Bildiğiniz gibi zamirler varlık isimlerinin yerine geçen sözcüklerdir. Ancak adıllar varlıkları çeşitli niteliklere göre isim olarak karşılarlar. İşte isimleri varlıkların ve kavramların isimlerini onları işaret ederek karşılayan zamir çeşidine de “İşaret Zamiri” denir.

İşaret zamirleri bir varlığı işaret ederek onun isminin yerine kullanılır. Örneğin elimizde yeni aldığımız bir telefonun olduğunu düşünelim. Telefonu arkadaşlarımıza gösterirken “Bunu” yeni aldım deriz.  Yani artık “bu” dedikten sonra bir daha telefon dememe gerek kalmadan tüm arkadaşlarınız buradaki kastın telefon olduğunu anlayacaktır. Dolayısıyla telefon ismini kullanmak yerine işaret ederek “bu” sözcüğünü kullanmak dil de bir tasarruf sağlamış olacaktır.

Türkçede asıl işaret zamirleriBu, şu, o” sözcüklerinden oluşmaktadır. Bu sözcükler ismin hal eklerini üstlerine alarak cümle içinde çeşitli şekillerde kullanılabilir. Bu sözcüklerin hal ekleriyle çekimli bir şekilde cümle içinde işaret zamiri olarak şu şekilde kullanılabilirler:

Yalın hali: Bu, şu, o
Belirtme hali: Bunu, şunu, onu
Yönelme hali: Bura, şura, ora
Bulunma hali: Bunda, şunda, onda
Ayrılma hali: Bundan, şundan, ondan
İlgi hali: Bunun, şunun, onun
Vasıta hali: Bununla, şununla, onunla
Eşitlik hali: Bunca, şunca, onca 

Yukarıda yer alan kelimeler dışında “Öteki, beriki, diğeri, öbürü, böyle, şöyle, öyle” sözcükleri de işaret zamiri olarak kabul görmektedir.

İşaret Zamiri Örneği

Bundan ettiğimiz karı başka sektörlere yatıracağız. (Bundan= gıda)
En son onunla yolculuk yapmıştım. (Onunla= THY)
Oraya şunu asmalıyız. (Şu= tablo)
Onlar en sevdiğim kazaklarım. (Onlar= kazak)
Ders dinlerken şunları deftere yazdım. (Şunları= notlar)
Bu araçların bir de şöylesini test etmelisiniz. (Şöylesi= araba)
Çanta kaybolunca ötekini yolladık. (Öteki= çanta)

UYARILAR

“O” sözcüğü eğer bir insanın yerine kullanılırsa şahıs zamiri olmaktadır. Bu nedenle bu sözcüğün kullanıldığı cümleleri iyi analiz etmek gerek.

Geçtiğimiz yıllarda onu öğretmenlik yaparken görmüştüm. (O= Kişiden bahsettiğinden şahıs zamiridir.)
Artık gelir getirmediğinden onu satmak zorunda kaldılar. (O= Dükkan. Bir varlığın yerine kullanıldığından işaret zamiridir.

İşaret zamirleri isim tamlamasının tamlayanı görevinde kullanılabilir.

Bunun boyası dökülmeye başlamıştı.
Onun motorundan yanık kokusu geliyordu.

Ayrıca Bkz -> Zamirler

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*