Saf Şiir Nedir? Öz Şiir Anlayışı – Saf Şiir Özellikleri

Şiirin bir biçim sorunu olduğu düşüncesinden hareketle anlamdan çok şiirin şekil olarak güzel olmasını, ahenkli olmasını kısaca estetik olması gerektiğini savunan anlayışa saf şiir denir. Saf şiir anlayışı insana bilgi vermekten çok kişilerin estetik duyarlığını arttırmaya dayanmaktadır. 

Cumhuriyet Dönemi ve öncesinde Türk Edebiyatı’nda hakim  düşünce olan memleket anlayışıyla başarılı şiirler yazılmıştır. Ancak bir süre sonra memleket edebiyatı bazı sanatçıları sıkmaya başlamış ve yeni bir şiir anlayışı yaratma çabaları başlamıştır. Ahmet Haşim’in “Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar” adlı makalesiyle beraber Türk Edebiyatı’nda saf şiir eğilimi başlamış olur. Ahmet Haşim, Piyale adlı kitabının başında yazdığı makalesinde şiirde cümlelerin anlamlarının önemli olmadığına, şiirde önemli olanın cümlelerin, kelimelerin sesleri olduğunu vurgular. Ahmet Haşim “Şiir bir hikaye değil, sessiz bir şarkıdır” der.

Saf şiirciler, sanatın bir form (Biçim) sorunu olduğunu savunarak şirin içinde bir anlam aramanın gereksiz olduğunu dile getirmişlerdir. Onlara göre şiirin iyi ve güzel olması yeterlidir. Öz şiir anlayışı, her türlü ideolojik düşünceden uzak kalarak şiirde estetik zevk oluşturmayı gerektirir. Tüm bu anlayışlar çerçevesinde şairler kendilerine ait bir imge düzeni oluştururlar. Şiirde oluşturulan yeni imge düzeniyle beraber dilde de değişmeler olmuştur. Şiiri biçim olarak güzelleştirmeye çalışan saf şiirci şairler dili güzelleştirmek için çaba harcamışlardır. Şiirde ahenk, kafiye, redif gibi hususlara önem verilirken Ahmet Haşim ve Yahya Kemal ısrarla aruz veznini kullanmaya devam etmiş, onların dışındaki sanatçılar ise hece ölçüsünü kullanmışlardır.

Öz Şiir Özellikleri

  1. Sanatı basit bir işten ziyade soylu bir iş olarak görürler.
  2. Şiirin didaktik olmasına, şiirlerin ideolojinin emrine sunulmasına şiddetle karşı çıkmışlardır.
  3. Şairler, kendilerine özgü imge oluşturmuşlardır.
  4. Açık ve anlaşılır bir dil kullanılmıştır.
  5. Sanat sanat içindir anlayışı hakimdir.
  6. Şiirde ahenk, uyak, redife önem verilmiştir.
  7. Sembolizmin etkisi vardır.
  8. Biçim güzelliğine önem vermelerinden dolayı şiirde anlam aramak gereksizdir.
  9. Şiirde anlam yerine cümle ve kelimelerin ses değeri olmalıdır.
  10. Şiir emek harcanarak yazılabilir.
  11. Amaç biçim olarak güzel şiir yazmaktır.
  12. Şiirde anlam yerine biçim savunulduğu için estetik tavır ön plana çıkmıştır. 

Saf Şiir Örneği

BİR GÜNÜN SONUNDA ARZÛ
Yorgun gözümün halkalarında
Güller gibi fecr oldu nümâyân,
Güller gibi… sonsuz, iri güller
Güller ki kamıştan daha nâlân;
Gün doğdu yazık arkalarında!

Altın kulelerden yine kuşlar
Tekrârını ömrün eder i’lân.
Kuşlar mıdır onlar ki her akşam
Âlemlerimizden sefer eyler?
Ahmet Haşim

Ahmet Haşim’in yukarıda yer alan “Bir Günün Sonunda Arzu” şiiri yazıldığı dönemde oldukça büyük tartışmalara neden olmuştur. Şiirde herhangi bir anlam bulamayan okuyucular Ahmet Haşim’i bu konuda eleştirmişlerdir. Ancak Ahmet Haşim “Şiir, sözle musiki arasında, sözden ziyade musikiye yakındır.” sözleriyle şiir görüşünü dile getirmiştir. Ona göre şiirde ahenk ön planda olmalıdır, sözün bir anlam ifade etmesi önemli değildir.

Saf şiiri savunan sanatçılar

*Ahmet Haşim

*Yahya Kemal Beyatlı

*Ahmet Hamdi Tanpınar

*Necip Fazıl Kısakürek

*Cahit Sıtkı Tarancı

*Ahmet Muhip Dıranas

*Yedi Meşaleciler

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.