Sıfat Fiil Ekleri Nelerdir? Sıfat Fiil Örnekleri

Adından da anlaşıldığı gibi fiillerin sıfat görevinde kullanılmasına biz sıfat fiil ya da ortaçlar denir. Fiillere gelerek onlara sıfat görevini kazandıran eklere de “Sıfat fiil ekleri” denir. Bu pencereden bakacak olursak sıfat fiiller, bir yönüyle sıfat iken bir diğer yönüyle de fiildir. Fiillere gelerek onları sıfat yapan sıfat fiil ekleri şu şekildedir: -an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş 

Sıfat fiil ekleri sayı olarak isim fiillerden fazladır ancak ezberlenmesi yönüyle kolay bir şekilde kodlanabilmektedir. Sıfat fiil ekleri kodlaması şu şekildedir: Anası mezar dikecekmiş” 

Şimdi yukarıda yer alan ekleri “Sıfat fiil örnekleri” ile birlikte verelim.

Sıfat Fiil Ekleri ve Örnekleri

1) -dik, -dık, -duk, -dük

Bu fiilimsi çeşidinde oldukça sık kullanılan eklerin başında yer almaktadır. Eklendiği sözcükleri sıfat ya da isim yapar.

  • Tanıdık yüzleri selamlayarak toplantıdan ayrıldım. (“Tanımak” fiiline “-dık” eki gelerek onu cümle içinde sıfat görevine taşımıştır.)
  • Kavgada kırılmadık tabak neredeyse kalmamıştı. (“Kırılmak” fiiline “-dık” eki getirilerek sıfat fiil yapılmıştır.
  • Bahsettiğin okul bu yıl başarısız olmuş.)
  • Bakmadık ev kalmamıştı.
  • Yazdığım roman okuyucu tarafından beğenilmişti.
  • Hatırladığım sokaklar oldukça yabancı geliyordu.

2) -mış, -miş, -muş, -müş

  • Ödenmemiş hesapları ay sonunda getiriyordu. (“Ödenmek” fiiline gelen “miş” eki sözcüğü cümle içinde sıfat görevinde kullandırmıştır.)
  • Kurutulmuş gıdaların sağlık açısından faydalı olup olmadığı tartışılıyordu.
  • Yapılmış sınavları akşam dolabına kilitliyordu.
  • Babası gezmiş görmüş bir adama benziyordu.
  • Sınava çalışmış öğrenciler kendilerini belli ediyordu.

3) -an, en

  • Duyulan sesler işlerin hiç de iyi olmadığını gösteriyordu. (Duyulmak fiiline gelen “-an” eki sözcüğü sıfat haline getirmiştir.)
  • Ağlayan gözlerle bana bakıyor ancak konuşmuyordu.
  • Geciken otobüsü beklemekten sıkıldı.
  • Gelen adamlar durmadan seni soruyordu.
  • Havalanan uçak 150 yolcu kapasiteliydi.

4) -r, -ar, -er

  • Benzer sözleri daha önce de söyledi.
  • Güvenilir kaynakları gelen haberleri onayladı.
  • İşe yarar bir telefon bulamadık.
  • Beni güler yüzle kandırmaya çalıştı.
  • Başka bir çıkar yol bulamadık. 

5) -mez, -maz

  • Utanmaz adam bir de beni şikayet ediyor.
  • Dayanılmaz bir ağrı saplanmıştı kalbime.
  • Anlaşılmaz sözlerle kapıyı çarpıp çıktı dışarı.
  • Her fırsatta unutulmaz filmler arşivinden bahsederdi.
  • Para etmez eşyaları biriktiriyordu.

6) -ecek, -acak

  • Dün akşamki maçtan sonra ayakta duracak halim yoktu. (Durmak fiiline gelen “-acak” eki sözcüğü cümle içinde sıfat görevine sokmuştur.)
  • Yardım edecek kimsesi yoktu çevresinde.
  • Sonuçlarına bakılacak hastalar sırada beklemesin.
  • Kendisine yetecek parayı alıp kayıplara karıştı.
  • Artık elinde satılacak bir eşyası kalmamıştı.
  • Gezilecek yerleri daha önceden belirlemişti.

7) -ası, -esi

  • Kör olası adam bizi takip etmiş. (Olmak fiiline gelen “-ası” eki sözcüğü sıfat fiil yapmıştır.
  • Dün geceden sonra olası senaryoları değerlendirmeliyiz.
  • Annelerimizin öpülesi elleri…
  • Önümüzdeki yıllarda yaşanılası bir şehre tayin isteyeceğim.
  • Ölesiye bir mücadele gösterdiler.

Ayrıca Bkz ⇒ Fiilimsiler

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.