10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı

Aşık tarzı halk edebiyatı bünyesinde yer alan nazım türlerinden birisi olan “Koşma”, bu gelenek içerisinde oldukça sevilen ve yaygın bir ürün olarak karşımıza çıkar. İslamiyet’in kabulünden önceki koşuk türüne dayanan bu şiir ürünü farklı konularda söylenerek günümüze kadar gelmiştir. Bu yazımızda “Koşma nedir?”, “Koşmanın özellikleri nelerdir?” gibi soruların detaylı cevaplarını bulabileceksiniz. Koşma Nedir? Köken olarak İslamiyet öncesi Türk Edebiyatı’ndaki koşuk ...

Türklerin İslamiyet’i kabul etmesinden sonra aşık adı verilen saz şairlerinin İslamiyet’in kabulünden önceki şiir geleneğinin bir devamı şeklinde oluşturdukları yeni şiir anlayışına “Aşık Tarzı Halk Şiiri” denir. İslamiyet öncesi “Ozan, kam, baksı, şaman” adıyla anılan şairler, bu edebiyat geleneğinde “Aşık” adını almışlardır. Aşık Tarzı Halk Şiiri Bu edebiyat geleneği, tam manasıyla 16.yüzyılda şekillenmeye başlamıştır. Adına “Aşık” denilen saz şairleri Anadolu’da ...

Türk halk edebiyatında en çok kullanılan şiir türlerinden biri olan türküde, Anadolu halkının acıları ve sevinçleri anlatılmıştır. Türk halkının yaşadığı her olay türkülerin konusu olabilir. Bu konuda Ahmet Hamdi Tanpınar, “Türk insanının yazılmayan romanı türkülerde saklıdır” demiştir. Türkü Nedir? Türkü, bir müzik eşliğinde söylenen anonim halk edebiyatının nazım biçimidir. Türkü kelimesi incelediğinden Türklere ait olan şiir manasında “Türk-i” kelimesinden türemiştir. Türküler, yüzyıllar boyunca ...

Her toplum günlük yaşamdan ve kültürden aldığı birçok ögeyi sözlü gelenek yoluyla gelecek kuşaklara aktarma çabasındadır. Böylelikle anonim birçok sözlü ürün zaman içerisinde değişerek de olsa asırlar boyu yaşamaya devam eder. İşte Anadolu halkının düşüncesini, yapısını, yaşayışını, duygularını, sıkıntılarını üzerine alarak yüzlerce yıldır yaşamını devam ettiren maniler böylelikle doğmuş olur. Bu yazımızda binlerce yıllık bir geleneğe dayanan bu türle ilgili ...

Yüzlerce yıllık bir geçmişe sahip olan halk edebiyatı içinde üç farklı şiir geleneği karşımıza çıkar. Bu geleneklerden birisi olan “Anonim Halk Şiiri“, anonim yani söyleyeni belli olmayan halkın ortaklaşa oluşturduğu şiirlerden oluşmaktadır. Anonim Halk Şiiri Halkın yaşamını bizlere yansıtan anonim halk şiiri, sözlü bir gelenek içinde oluşturulan ve zamanla kimin tarafından oluşturulduğu unutularak halkın ortak malı haline gelen şiirlerden oluşmaktadır. ...

Dini tasavvufi halk şiiri geleneği içerisindeki nazım türlerinden birisi de “Nefes”tir. Bektaşi tarikatlarında özel bir ezgiyle okunan bu şiirler, tasavvuf düşüncesine dayanmaktadır.  Nefes Nedir? Bektaşi tarikatlarında vahdet-i vücud, tarikat ilkeleri ve Allah’a olan aşk olmak üzere tasavvufi konularda saz eşliğinde söylenen şiirlere nefes denir. Nefesler, ilahilerin Bektaşi-Alevi tarikatlarındaki karşılığı olarak kabul edilir. Dini-Tasavvufi halk şiiri geleneğine ait olan nefesler genellikle ...