Türkçe – Edebiyat Dersi TYT Türkçe ve AYT Edebiyat Kaynak Sitesi
2025-2026 Eğitim Öğretim yılı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli‘ne uygun, 10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 2. Yazılı sınavına hazırlık soruları yayında! Bu sınavda özellikle “Kelimelerin Ritmi” teması, Divan Şiiri (Gazel) ile Saf Şiir (Öz Şiir) karşılaştırmaları, şiirde ahenk unsurları ve metin dönüştürme çalışmaları ön plandadır.
Aşağıda yer alan örnek yazılı soruları ile kendinizi deneyebilir, sayfanın sonundaki çözüm videosunu izleyerek eksiklerinizi tamamlayabilirsiniz.
📌 2.YAZILI SORULARI (1. PROVA SINAVI) – Tıkla/Kapat
10. Sınıf Edebiyat 1. Dönem 2. Yazılı Soruları (1. Prova)
Soru 1: Şiir Karşılaştırma (Divan Şiiri vs. Saf Şiir)
Aşağıdaki iki şiiri okuyunuz ve tablodaki ölçütlere göre karşılaştırınız.
Gazel (Bâkî)
Zülf-i siyahı sâye-i perr-i hümâ imiş
İklim-i hüsne anın içün pâdişâ imiş
Bir secde ile kıldı ruh-i âftâbi zer
Hak-i cenâb-ı dost aceb kîmyâ imiş
…
Zülfün esîri Bâkî-i bîçâre dostum
Bir mübtelâ-yı bend-i kemend-i belâ imiş
Örümcek Ağı (Necip Fazıl)
Duvara, bir titiz örümcek gibi,
İnce dertlerimle işledim bir ağ.
Ruhum gün boyunca sönecek gibi,
Şimdiden ediyor hayata veda.
Kalbim, yırtılıyor her nefesinde,
Kulağım, ruhumun kanat sesinde…
| Ölçütler | Gazel (Divan Şiiri) | Örümcek Ağı (Saf Şiir) |
|---|---|---|
| KONU | ||
| ÖLÇÜ | ||
| ZİHNİYET | ||
| DİL VE ANLATIM |
Soru 2: Şiir Tahlili (Koşma)
Elâ gözlerini sevdiğim dilber
Göster cemalini, görmeğe geldim
Şeftalini derde derman dediler
Gerçek mi sevdiğim sormaya geldim
…
Senin işin yiyip içmek dediler
Yâran ile konup göçmek dediler
Göğsün cennet, koynun uçmak dediler
Hak nasip ederse görmeye geldim
Şiirin ölçüsünü, kafiye örgüsünü; 1 ve 4. dörtlüğün kafiyelerini ve rediflerini bulunuz.
Soru 3 ve 4: İmge ve Duygu Analizi
Aşağıdaki “Merdiven” şiirini okuyarak soruları cevaplayınız.
“Ağır, ağır çıkacaksın bu merdivenlerden,
Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak,
Ve bir zaman bakacaksın semâya ağlayarak…”“Sular sarardı… yüzün perde perde solmakta,
Kızıl havaları seyret ki akşam olmakta…”
Soru 3) Bu şiirde hangi duygular ağır basmaktadır?
Soru 4) “Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak” imgesi neyi çağrıştırır?
Soru 5: Şiir Yorumlama
Metin: “Gün Eksilmesin Penceremden”
“Ne doğan güne hükmüm geçer,
Ne halden anlayan bulunur;
Ah aklımdan ölümüm geçer;
Sonra bu kuş, bu bahçe, bu nur.”
a) Şiirde şairin “çaresizliğini” hissettiği an ile hayata duyduğu “hayranlığı” ifade eden dizelere birer örnek veriniz.
b) Şairin “Gün eksilmesin penceremden!” dizesinde ifade etmek istediği talebini açıklayınız.
Soru 6: Metin Dönüştürme
Verilen Metin (Özet): “İnsan, doğa ile arasındaki ilişkinin sağlıklı yürütülmesi konusunda modern çağda büyük bir sınav vermektedir… Doğayla kurulan estetik bağ, bireyin iç huzurunu temin etmede önemli bir rol oynar…”
“Yusuf’un dünyası, yirmi beş katlı cam kulelerde tıkılı kalmıştı. Betonun soğuk nefesi, ruhunu monoton bir ritimle tüketiyordu. Stres, bilekteki saat gibi tik tak eden tek gerçekti. Bir kaçış anında, kendini kentin kıyısındaki yaşlı bir çınarın gölgesine attı… Yusuf o fısıltıda anladı: Doğa, sadece bir kaynak değil, ruhun sustuğu tüm o gürültüyü dindiren kadim bir lisandı…”
🎥 Video Çözümler ve Konu Anlatımı
1. Dönem 2. Yazılı Full Tekrar
Yazılı Soruları Çözümü
📄 10. Sınıf 1. Dönem 2. Yazılı Soruları (1. Prova)
Soruların tamamını ve cevap anahtarını yüksek kalitede cihazınıza indirin.
📌 2. YAZILI SORULARI (2. PROVA SINAVI) – Tıkla/Kapat
10. SINIF TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
1. DÖNEM 2. YAZILI (2. PROVA)
Aşağıdaki gazeli okuyarak 1, 2 ve 3. soruları cevaplayınız.
Felekler yandı âhımdan murâdım şem’i yanmaz mıKamu bîmârına cânân deva-yı derd eder ihsan
Niçün kılmaz bana derman beni bîmar sanmaz mıGâmım pinhan tutardım ben dedîler yâre kıl rûşen
Desem ol bî-vefâ bilmen inanır mı inanmaz mıDeğildim ben sana mâil sen ettin aklımı zâil
Bana ta’n eyleyen gâfil seni görgeç utanmaz mıFuzûlî rind-i şeydâdır hemîşe halka rüsvâdır
Sorun kim bu ne sevdâdır bu sevdâdan usanmaz mı
SORU 1) Örnek olarak verilen şiir üzerinden “gazel” nazım biçiminin özelliklerini maddeler halinde yazınız. (Nazım birimi, beyit sayısı, konu vb.)
Cevap:
……………………………………………………………………………………………………………………………………
SORU 2) Yukarıdaki şiirin ahenk unsurlarını inceleyerek kafiye ve rediflerini bulunuz.
Redif: …………………………………………………..
Kafiye: …………………………………………………
SORU 3) Fuzuli, son dizedeki ifadesine göre (bu sevdadan usanmaz mı) aşk derdinden gerçekten şikayetçi midir? Tasavvuf geleneği bağlamında açıklayınız.
Cevap:
……………………………………………………………………………………………………………………………………
SORU 4) Aşağıdaki metinde yer alan zamir ve bağlaçları bularak çeşitlerini yazınız.
| Sözcük Türü | Metinden Örnekler |
|---|---|
| Zamirler | ………………………………………………………… |
| Bağlaçlar | ………………………………………………………… |
Aşağıdaki şiiri okuyarak 5, 6 ve 7. soruları cevaplayınız.
Ne de büsbütün dışında;
Yekpare, geniş bir anın
Parçalanmaz akışında.Bir garip rüya rengiyle
Uyuşmuş gibi her şekil,
Rüzgarda uçan tüy bile
Benim kadar hafif değil.(Ahmet Hamdi Tanpınar)
SORU 5) Bu şiir “Saf Şiir” anlayışıyla yazılmıştır. Buna göre şiirin kolaylıkla düzyazıya çevrilip çevrilemeyeceğini sebepleriyle yazınız.
Cevap: ……………………………………………………………………………………………………………..
SORU 6) Yukarıdaki şiirde baskın olan duyguyu yazınız.
Cevap: ……………………………………………………………………………………………………………..
SORU 7) İlk sorudaki Divan şiiri örneği (Fuzuli) ile bu şiiri (Tanpınar); dil, biçim ve zihniyet açısından karşılaştırınız.
Cevap: ……………………………………………………………………………………………………………..
SORU 8) Yukarıdaki bilgilerden hareketle, İslamiyet öncesi Türk edebiyatındaki “koşuk” nazım biçiminin özelliklerini yansıtacak şekilde en az 2 dörtlükten oluşan özgün bir şiir yazınız.
Yönerge:
- Metin, olay akışına uygun bir planla yazılmalıdır.
- İletiler edebî metnin özelliğine uygun olarak örtük biçimde verilmelidir.
- Anlatımda özgün bir üslup tercih edilmelidir.
- Yazım ve noktalama kurallarına uyulmalıdır.
Başarılar Dilerim. – Deniz Hoca
🎥 2. Prova Video Çözümler
10.Sınıf Konu Anlatımı
2. Prova Soru Çözümü
📄 10. Sınıf 1. Dönem 2. Yazılı Soruları (2. Prova)
Soruların tamamını ve cevap anahtarını yüksek kalitede cihazınıza indirin.
Yine Deniz hoca ve yine mükemmel sınav
Teşekkür ederiz Hocam
çok iyi bir hazırlık sınavı olmuş hocam emeğiniz için teşekkürlerr