Sagu Nedir? Sagu Özellikleri, Sagu Örneği

İslamiyet öncesi Türklerde ölen kişilerin arkalarından yuğ adı verilen törenler düzenlenirdi. Yuğ adlı törenlerde ölenlerin arkasından duyulan üzüntünün dile getirildiği, ölen kişinin kahramanlıklarının ve iyiliklerinin anlatıldığı şiirlere sagu denir. Sagu şiir türü İslamiyet sonrası oluşan halk edebiyatında “Ağıt”, divan edebiyatında ise “Mersiye” adını almıştır.

Sagunun Özellikleri

  1. Yuğ adlı törenlerde ölen kişinin arkasından duyulan üzüntüler bu şiirde dile getirilirdi.
  2. Sagular hecenin 7’li kalıbıyla söylenir.
  3. Kafiye şeması aaab, cccb şeklindedir.
  4. Bu şiirler de diğer türlerde olduğu gibi bir kopuz eşliğinde okunur.
  5. İslamiyet sonrasında halk edebiyatında “Ağıt”, divan edebiyatında “Mersiye” adını alır.
  6. Diğer şiir türlerinde de gelenek haline gelen redif ve kafiye bu şiirde de bulunur.
  7. Nazım birimi dörtlüktür.
  8. Bilinen en meşhur sagu, sözlü olarak yaşarken Karşgarlı Mahmut tarafından Divânu Lügati’tTürk adlı esere eklenen “Alp Er Tunga Öldi mi?” şiiridir. 

Sagu Örneği

Erdi aşın taturgan

Yanlak yagıg katargan

Boynun tatup kadırgan

Bastı ölüm agtaru

 

Erdi aşın taturgan

Yanlak yagıg kaçurgan

Ograk susin kaytargan

Bastı ölüm ahtaru

 

Yağı ötın öçürgen

Toydın anı köçürgen

İşler üzüp keçürgen

Tegdi okı öldürü

 

Turgan ulug ışlaka

Tirgi urup aşlaka

Tumlug kadir kışlaka

Kodtı erig umduru

Sagu ve koşuk arasındaki farklar ve benzerlikler şunlardır:

Sagunun biçim olarak koşukla aynı olduğunu söyleyebiliriz.  Yani bu şiir türü de dörtlüklerle ve hece ölçüsüyle oluşturulmuştur. Kafiye şeması aynı olan iki türün yine aynı şekilde kopuz eşliğinde söylenir. Her iki türde yarım uyakla yazılmıştır.

İki türün arasındaki farklılıklara değinecek olursak şunları söyleyebiliriz: Her iki türün konusu birbirinden farklıdır. Sagu yuğ adlı törenlerde okunurken koşuk sığır törenlerinde ve şölenlerde okunurdu.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*